JUERGAN KANTAK IKASTEKO GAITASUNA

ZER:
Juergan gaudelarik leku zehatz bateko abesti ohikoak ikasi.

NOLA/TESTUINGURUA:
Herri berri bateko pertsona-talde batean ("kuadrillan") sartu eta haien ohiturak jarraitu.
Interesa eta motibazioa izatea.
Beste ohiturekiko errespetua izan.

ZERTARAKO/HELBURUA:
Taldearen parte izatea eta ongi pasatzea.
Herri berri horretan integratu eta ezagutza desberdinak barneratu.
Kultur-aniztasuna landu.


EBALUAZIO IRIZPIDEAK/ADIERAZLEAK:


Alde onei erreparatuz: 
- Erraztasunez komunikatzeko gaitasuna izatea.

- Taldean onartua izatea eta taldekoek bertako bat bezala ikustea.
- Abesteko gaitasuna izan.
- Abestiak daraman dantza edo keinuak egiten jakitea.
- Beste guztiekin dantzatzen/abesten jakitea.
- Abestia letra, erritmo eta entonazio egokiaz kantatzea.
- Buruz abesteko gai izatea eta musika jarraitu gabe (a kapela) kantatzeko gai izatea.
- Abesten duzun bitartean ongi pasatzen eta festarekin jarraitzen jakitea.

Alde txarrei dagokienez:
- Besteekin harremanetan jartzeko interesik ez azaleraztea.
- Tolerantea ez izatea.
- Errespetuz ez jokatzea besteen ohituren aurrean.
- Motibazioa ez izatea.

IKASTEKO JAIOAK

Benetan interesgarria iruditzen zaigun bideo bat utziko dizuegu oraingoan. 

Nik bideo hau ikusi ondoren sortu zaidan barne-hausnarketatik hiru hitz-gako aipatu nahi nituzke: kuriositatea, jolasa eta nerabezaroa. Uste ala ez, jakin ezazuela, beraien arteko lotura handia dela oso, eta ziurrena, bideoa ikusi ondoren ulertuko duzue zergaitik. 

Kuriositatea berez haurrek txikitatik daukaten zerbait da, baina ez diegu hau garatzen uzten. Umeei, behin eta berriz “bronka” botatzen zaie gauzak ukitu, hartu, bota... egiten dutenean, eta geldirik daudenean aldiz, oso ongi ari direla esaten diegu. Noizbait, planteatu beharko genuke, umeek behar dutena hori dela, beraien kuriositatea ase, gauza berriak ikas dezaten. Bestela, gutako askori bezala gertatuko zaie, bideo hau ikusi behar izango dutela konturatzeko gure sortzeko eta ikasteko gaitasuna ez duela mugarik; ez baidigute utzi hori horrela denik frogatzen, eta zenbait ikasketaren bidez frogatu behar izan dutelako. 

Kuriositate horretatik jaiotzen da jolasa. Honi dagokionez, bideoan agertzen den esaldi bat azpimarratu nahi nuke: “hemos evolucionado para aprender mirando las cosas desde distintas perspectivas, y conectándolas; y eso se hace mediante el juego.” Beraz, umeak (seme-alabak, ikasleak edo dena delakoak) hezterakoan, kontuan izan behar dugu, jolasa, ikasteko beste era bat dela; eta askotan, beste batzuk baino askoz ere eraginkorragoa. Bideoan dioten moduan “un juego nunca es sólo un juego”. Hala ere, nabarmendu nezakeen, haurrentzako imitazioa jolasen barruan sartzen dela askotan (beti ez bada), eta beraz, hemendik ere zenbait gauza ikasi eta bereganatzen dituztela. Ondorioz, eta helduok garenez gehienetan imitatzen gaituzten horiek, kontuan hartu beharreko zerbait dela uste dut. 

Guk hezi ditugun haur horietatik nerabeak sortuko dira, eta bideoan, nahiko ongi definitzen dute nerabezaroa: “el momento en el que las nuevas generaciones generan nuevas formas de ser y pensar que garantizan nuestra supervivencia”. Esan beharrik ez dago, segun nola hezten ditugun umeak, etorkizunean ondorio batzuk ekarriko dituztela; hau da, modu batean edo bestean jokatuko dutela ume garaian izan duten heziketatik abiatuz. Hau azaltzen duen beste esaldi bat aipatzen dute bideoan “Si permitimos que su curiosidad natural surja desde la infancia, los adolescentes estarán deseosos de aprender y conquistar cimas inexploradas del pensamiento”. 

Beraz, eta gauza bakoitza hurrengoarekin lotuz, argi utzi nahi nuke garrantzi bera daukatela kuriositatea eta jolasa ume garaian sustatzeak, eta erabaki horrek ekar ditzazkeen ondorioak. 

Bukatzeko, bideoan agertzen diren eta nire arreta deitu duten zenbait esaldi aipatu nahi nituzke, zuek ere, horien inguruan hausnartu ahal izateko.

• “La escuela tenía menos que ver por la pasión por aprender y más que ver con las calificaciones y loas buenas notas”

• “Si no hubiesemos desarrollado este impulso de hacer las cosas de manera diferente, jamás habríamos llegado tan lejos”.

• “Dejemos de tratar de vivir de una manera perfectamente contraria a la forma en la que estamos programados”

* Hala ere, bukatu baino lehen, bideoan agertzen den “akats bat” (edo gaizki-ulertua izan daitekeena) aipatu nahi nuke gaizki-ulerturik egon ez daitezen. Bertan diote Albert Einstein-ek 15 urte zituela eskolatik joan zela eta ez zela gehiago bueltatu. Egia da eskolara ez zela bueltatu, baina unibertsitateko titulua lortu zuela esan beharra dago. Besterik gabe, gauzak argi geldi daitezen.

Haurrak izan

Blog hau oso baliagarria dela uste dut, umearen inguruan gertatzen diren hainbat arloei buruz informatzen baitigu: emozioen hezkuntza (txiki-txikitatik bizitza emozionala eraikitzen doala fisikoaren antzera eta faktore ezberdinengatik ematen dela), marrazteak dituen onurak (marraztea ez da dibertitzeko edo entretenitzeko modu bat soilik, hezitzeko herramienta gisa ere da haurrentzako), Haur Hezkuntzatik Lehen Hezkuntzara igarotzea (aldaketa handia dela irakaskuntzako metodologiari eta ikaskuntzari erreparatuz)... Esate baterako, Summerhill-i buruzko testu bat dago, non zer den azaltzen du lehenengo eta bideo batekin ikusi dezakegu ondoren. Hala ere, gaiak eskubian agertzen dira jakin nahi duguna errazago bilatu ahal izateko.

Gainera, ipuin bat agertzen da bideo baten bidez kontatzen dena, eta amaieran haurrekin egiteko ariketak azaltzen dira.

Hurrengo testu hau, orrialde berean eskubiko zutabean agertzen den olerkietako bat dugu, azken finean, haurraren heziketak bere nortasunean eragiten duela dio, hots, non edo nola hezitzen den halakoa izango da:

Si un niño vive en la crítica, aprende a criticar.
Si un niño vive en la hostilidad, aprende a pelear.
Si un niño vive en el ridículo, aprende a ser tímido.
Si un niño vive en la vergüenza, aprende a sentirse culpable.
Si un niño vive en la tolerancia, aprende a ser paciente.
Si un niño vive en el estímulo, aprende a confiar.
Si un niño vive en la alabanza, aprende a valorar.
Si un niño vive en la equidad, aprende a ser justo.
Si un niño vive en la seguridad, aprende a tener fe.
Si un niño vive en la aprobación, aprende a apreciarse.
Si un niño vive en la honradez, aprende la verdad.
Si un niño vive en la aceptación y en la amistad,
aprende a hallar el amor en el mundo.

HEZKUNTZA ETA HEZKIDETZA

Askotan entzun dugu gaur egungo Hezkuntza Sistema ez dela hezkidetzailea, horregatik hemen daukagun bideoan eskola parekide baten garrantziaz hitz egiten du. Hezkuntzak garrantzi handia du, batez ere gizarteari begira jartzen bagara, hezkuntza baita gizarteratzeko tresnarik indartsuena.


Edozein eskoletan ikusi ditzakegu sexu banaketak, gaur egungo sistema ez delako parekidea, sistema patriarkal baten menpe bizi gara, eta sistema honek hezkuntza baldintzatzen du, beraz sistema patriarkala bada, hezkuntza ere patriarkala izango da, eta hezten diren pertsonak jendarte ez parekide bat osatuko dute.












Hau guztia esanda, hezkuntza hezkidetzaile baten beharra azpimarratu nahi dut, baloreak aldatuz eta bestelako harremanak sortuz, generoaren araberako hierarkizazioari uko eginez.

Katmandú: Ispilu bat zeruan, eskola bat lurrean.

Gaurkoan orain dela aste batzuk Gasteizko Florida zinemetan ikusi nuen filma bat ekarriko dizuet, Katmandú: Un espejo en el cielo. Web-orrialde honetan filmari buruzko sinopsia eta informazio gehiago aurkituko duzue.

Iciar Bollain-en filma hau hezkuntzarekin estuki loturik dago, munduko hezkuntza eredu ezberdinak erakusten digu, Katmandú-koa hain zuzen ere.

Bertako hezkuntzaren egoera izugarri latza da, hezkuntza gutxiengoen eskubide bat da. Gizarteak hain dauka barneratuta familiaren egoera ekonomikoak bakoitzaren etorkizuna baldintzatzen duela, txaboletan bizi diren umeak lan egitera behartuta daude eskolara joan ordez, familia aurrera eraman ahal izateko. Are gehiago, ume horien nortasuna erabat suntsiturik dago, eta inongo giza eskubiderik gabe jaiotzen dira. Benetan hunkitu zitzaidana neska batek bere egoeragatik izena galtzen eta ahazten duela izan zen.

Errealitate horren aurrean irakasleak proiektu pedagogiko bat aurrera eramaten du txaboletako umeekin, ONG-en laguntzei ezker. Proiektu hori konduktismoan oinarritzen da, helburu batekin: umen haien nortasuna eraikitzea eta autonomoak izatera haien etorkizuna aukeratzeko orduan.

Izugarria da irakasle batek duen gaitasuna errealitatea aldatzeko, etorkizun hobeagoa bat lortzeko. Filmak hori lortzeko irakasle batek hartzen duen papera erakusten du, eskolatik kanpo eta barruan. Bide zaila eta oztopoz betea izan arren, umeak heztearen eta zaintzearen aberasgarritasuna ikustera eramaten gaitu.

Gu irakasle garenean...

Bai irakasle izateko prestatzen ari garenok, baita jadanik irakasle diren horiek, eta baita irakasle baten bila dabiltzaten horiek, argi izan behar dugu, eskolan haur txikiei gauzak irakasten dion pertsona hori, irakasle baino gehiago, hezitzaile bat dela; eta gehienbat Haur Hezkuntzan. Izan ere, irakasle batek hezkuntzaren garrantziaz eta eraginaz kontziente izateko prestakuntza soziologiko, psikologiko eta pedagogiko bat izan behar du materia desberdinen ezagutzaz gain. Beharrezkoak izan arren, irakasleak umearen garapenean eta nortasuna erakitzearen bide horretan, gidatzat ikusi behar du bere burua.


Bestetik, ezinbestekoa da umeen motibazioa etengabe mantentzea metodologia ezberdinak erabiliz. Gure ustez, esperientziek umearen garapenean izugarrizko eragina daukate; horregatik, berebiziko garrantzia du klasean iharduera interesgarriak lantzea teoria hutsa transmititzea baino. Umeen irudimena mugagabea da, beraz, esperimentatzen uztea komenigarria da haien sormena ez oztopatzeko. Baita ere, ariketak hautatzeko aukera eman behar zaie, umeek gustoko dituzten gaietan interes handiagoa azalduko baitute.


Amaitzeko, taldearen arteko komunikazioa sustatzeko irakasleak denbora hartu behar du bere ikasleekin hitz egiteko eta hausnartzeko klasean gertatzen denaz. Modu honetan, zenbaitetan gertatzen diren arazoei irtenbideak aurkituko dira, taldearen arteko harremanak sendotuz.

Blog hezigarria

Gune hau oso interesgarria iruditzen zaigu Haur Hezkuntzaren inguruko ideiak edo esperientziak beste batzuekin (irakasleak, gurasoak...) elkartrukatzeko. Gai ezberdinei buruz hitz egiten da, eta baita informazioa eman ere. Bestalde esan beharra dago, heziketa maila ezberdinen arabera antolaturik dagoela, Haur Hezkuntzatik hasita Etengabeko Hezkuntzaraino jarraiturik.


Esate baterako, orrialde honetan, ipuinek zer eskaintzen duten eta hauen aldaketa nolakoa izan den teknologia berrien ondorioz aipatzen da. Nahiz eta slideshare-a ere gazteleraz egon ("Alfabetizar en la cultura digital"), alfabetatze digitala zer den eta gaur egun haurrekin nolakoa izan daiteken edo nola landu daiteken azaltzen du. Gainera, hitz batzuen esanahiak ageri zaizkigu laguntza moduan. Eta amaitzeko, gai honetatik ateratako ondorioak eransten dira.


Beraz, oso osatua dagoela uste dugu, eta baliagarria izan daiteke haurrak dituen edonorentzat.